Các nhà vận động hành lang cho năng  lượng tái tạo cũng như chính phủ Đức cho rằng một trong những mặt tích cực của việc từ bỏ kế hoạch năng lượng hạt nhân vào năm 2022 sẽ là một bức tranh việc làm khả quan hơn. Thủ tướng Angela Merkel đã bảo vệ cái gọi là “cách mạng năng lượng”,  thuật ngữ dùng để mô tả cả cả việc dừng chương trình điện hạt nhân và thúc đẩy các nguồn năng lượng tái tạo, khi được hỏi về vấn đề mất việc làm ngành công nghiệp hạt nhân. "Tất cả trong tất cả, các chính sách năng lượng mới sẽ tạo thêm nhiều việc làm hơn những việc làm bị mất," Bà nói với các phóng viên hồi tháng trước sau khi công ty hạt nhân khổng lồ Areva của Pháp trở thành một trong số các công ty năng lượng lớn công bố công ty đang giảm việc làm.

Tuy vậy, trong những ngày này người ta đã chứng kiến trường hợp đầu tiên ở Đức một nhà máy sản xuất các tấm năng lượng mặt trời thông báo rằng sẽ chuẩn bị thanh lý, đe dọa làm mất khoảng 500 công ăn việc làm. Các công ty thành lập năm 1998, là nạn nhân đầu tiên của cuộc khủng hoảng ngành công nghiệp năng lượng mặt trời Đức, thiệt hại do cắt giảm trợ cấp của chính phủ và sự cạnh tranh của các đối thủ nước ngoài.

Kể từ tháng ba khi Berlin quyết định chấm dứt hoạt động vĩnh viễn 8 lò phản ứng hạt nhân lâu đời nhất và sẽ đóng cửa 9 lò đang hoạt động khác vào năm 2022, những thông báo về mất việc tăng lên.

Sự thay đổi hoàn toàn của Chính phủ trong chính sách hạt nhân xuất hiện ngay sau tai nạn hạt nhân Fukushima ở Nhật Bản ngày 11 tháng 3, tai nạn tồi tệ nhất kể từ Chernobyl năm 1986.

Một phần là kết quả của việc nhà cung cấp điện lớn nhất của Đức – EON dự kiến cắt giảm 11000 việc làm trên toàn thế giới trong khi đối thủ của nó - RWE dự định căt giảm 8000 việc làm. Cả hai nhóm cũng phải đối mặt về vấn đề lợi nhuận với các nhà máy nhiệt điện khí và than cũng như các công ty con ở nước ngoài trong khi việc tái cơ cấu của Areva của Pháp sẽ cần ít nhất là 1200 việc làm tại công ty con của nó ở Đức.

Những người phản đối năng lượng hạt nhân phản ứng về các dự đoán ảm đạm bằng cách chỉ ra các tiềm năng rất lớn về công ăn việc làm trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Người ta cho rằng lĩnh vực này ở Đức vẫn chưa phát triển, các nhà vận động hành lang từ Hiệp hội Năng lượng tái tạo dự đoán lực lượng lao động sẽ tăng lên đến 500 000 việc làm do sự thay đổi chính sách. Viện nghiên cứu kinh tế DIW cho rằng có tới một triệu việc làm, trong khi chính phủ đưa ra con số 400 000 vào năm 2020 so với 300 000 trong năm 2009.

"Chỉ là hình thức" Manuel Frondel, một nhà nghiên cứu tại viện RWI, đã nói hết sức gay gắt rằng các con số trên đã không tính đến những việc làm bị mất do chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. "Nguồn năng lượng tái tạo đòi hỏi đầu tư lớn nhưng nguồn nhân lực ít hơn so với các nguồn năng lượng thông thường”, ông nói. Cần hàng trăm nhân viên cho hoạt động của một nhà máy hạt nhân hay nhà máy nhiệt điện than trong khi đó cần rất ít người cho hoạt động của một nhà máy điện gió hay năng lượng mặt trời.

Frondel cho đây là một sai lầm nghiêm trọng trong lĩnh vực năng lượng mặt trời. Ông nói  khi việc cài đặt các tấm pin mặt trời ở Đức tăng đột biến trong những năm gần đây, thì có sự sụt giảm hệ thống trợ cấp thông qua việc đánh thuế một khoản phụ thu trên hóa đơn năng lượng của người tiêu dùng. Đồng thời, hệ thống đã chứng tỏ đặc biệt có lợi cho các nhà sản xuất tấm pin mặt trời châu Á. Chi phí ít hơn so với sản xuất tại Đức.

Theo một nghiên cứu năm ngoái của Viện Năng lượng công nghiệp và Sử dụng năng lượng hiệu quả của trường Đại học Stuttgart, Việc chấm dứt năng lượng hạt nhân vào năm 2022 sẽ có tác động tiêu cực đến công ăn việc làm trong ngắn hạn. Nhưng vào năm 2025 sẽ ghi nhận khoảng người 185 000 mất việc.

Ngoài ra một số viện nghiên cứu tin rằng gia tăng chi phí điện ở Đức sẽ thay đổi sự tăng trưởng và hạn chế lợi nhuận của công việc gặt hái được từ việc chuyển sang năng lượng tái tạo.

Một ví dụ gần đây đã nhấn mạnh những lo ngại của họ - Công ty Đức SGL Carbon thông báo sẽ xây dựng một nhà máy sợi carbon tại Mỹ chứ không phải ở Đức do điện ở đó rẻ hơn.

Người dịch: Bùi Đăng Hạnh